हायड्रॉक्सीप्रोपिल ॲक्रिलेट
उत्पादनाचा आढावा
हायड्रॉक्सीइथिल ॲक्रिलेट (HEA) हा एक बहुगुणी मोनोफंक्शनल मोनोमर आणि पॉलिमर रसायनशास्त्रातील एक महत्त्वाचा घटक आहे. याच्या एकाच रेणूमध्ये पॉलिमर बनू शकणारा ॲक्रिलिक दुहेरी बंध आणि एक क्रियाशील हायड्रॉक्सिल गट असतो. या रचनेमुळे, तो विविध प्रकारच्या मोनोमर्ससोबत सहजपणे कोपॉलिमर बनू शकतो, तसेच क्रॉसलिंकिंग अभिक्रियांमध्येही सहभागी होतो. हा एक स्वच्छ, रंगहीन ते फिकट पिवळा द्रव असून, अगदी कमी प्रमाणात वापरला तरी अंतिम पॉलिमर उत्पादनांचे कार्यक्षमता गुणधर्म लक्षणीयरीत्या वाढवण्यासाठी ओळखला जातो.
तपशील
| उत्पादनाचे नाव | हायड्रॉक्सीप्रोपिल ॲक्रिलेट |
| रासायनिक सूत्र | CH₃CHCOO(CH₂)₃OH |
| सीएएस क्रमांक | २५५८४-८३-२ |
| EINECS क्रमांक | २४७-११३-० |
| उत्पादनाचे स्वरूप | पारदर्शक द्रव |
गुणवत्ता नियंत्रण पत्रक
| देखावा | यांत्रिक अशुद्धी नसलेला रंगहीन ते फिकट पिवळा पारदर्शक द्रव. |
| मोनोएस्टर, वजन टक्के | ≥ ९३.० |
| शुद्धता (एकूण एस्टर), वजन टक्के | ≥ ९७.० |
| रंग, हेझन | ≤ ३० |
| पाण्याचे प्रमाण, w% | ≤ ०.३० |
| आम्लता (ॲक्रेलिक ॲसिडच्या स्वरूपात), वजन टक्के | ≤ ०.३० |
| प्रतिबंधक (एमईएचक्यू), मिग्रॅ/किलो | ३००±५० |
हायड्रॉक्सीप्रोपिल ॲक्रिलेटची प्रमुख वैशिष्ट्ये
| देखावा | स्वच्छ, रंगहीन ते फिकट पिवळा द्रव |
| शुद्धता (%) | ≥ ९६.० (सहसा > ९९.०) |
| पाण्याचे प्रमाण (%) | ≤ ०.५ |
| प्रतिबंधक (एमईएचक्यू) | २०० ± २० पीपीएम |
| आम्ल मूल्य (मिग्रॅ KOH/ग्रॅम) | ≤ १.० |
| रंग (APHA) | ≤ ३० |
| घनता (२०°C) | ~ १.०५ ग्रॅम/सेमी³ |
| उकळत्या बिंदू | ~ ७७°C (५ mmHg वर) |
हायड्रॉक्सीप्रोपिल ॲक्रिलेटचे मुख्य उपयोग
एचपीएच्या दुहेरी कार्यक्षमतेमुळे त्याचा वापर विविध उद्योगांमध्ये करता येतो. प्रतिक्रियाशील विरलक (reactive diluent) आणि क्रॉसलिंकिंग साइट प्रदाता (crosslinking site provider) म्हणून काम करणे हे त्याचे मुख्य कार्य आहे.
कोटिंग्ज आणि शाई:
थर्मोसेटिंग कोटिंग्ज: ऑटोमोटिव्ह, औद्योगिक आणि कॉइल कोटिंग्जमध्ये को-मोनोमर म्हणून वापरले जाते. हे मेलामाइन, आयसोसायनेट किंवा इपॉक्सी रेझिन्ससोबत क्रॉसलिंक होते, ज्यामुळे उत्कृष्ट कडकपणा, रासायनिक प्रतिकारशक्ती, ओरखडा-प्रतिकारशक्ती आणि उच्च चमक असलेले थर तयार होतात.
रेडिएशन-क्युरेबल सिस्टीम्स: UV/EB-क्युरेबल कोटिंग्ज, शाई आणि ॲडेसिव्ह्जमध्ये वापरले जाते. हायड्रॉक्सिल ग्रुपमुळे सुधारित गुणधर्मांसह युरेथेन ॲक्रिलेट्सची निर्मिती करणे शक्य होते.
फोटोरेझिस्ट रेझिन्स: सेमीकंडक्टर आणि डिस्प्ले निर्मितीसाठी लागणाऱ्या फोटो-सेन्सिटिव्ह रेझिन्स मधील एक प्रमुख घटक.
चिकटवणारे पदार्थ आणि सीलंट:
धातू आणि प्रक्रिया केलेले प्लॅस्टिक यांसारख्या सहजासहजी न चिकटणाऱ्या पृष्ठभागांवर चिकटण्याची क्षमता सुधारते.
क्रॉसलिंक घनता वाढवते, ज्यामुळे दाब-संवेदनशील चिकट पदार्थ (PSAs) आणि संरचनात्मक चिकट पदार्थांमध्ये उष्णता प्रतिरोध, रासायनिक प्रतिरोध आणि एकसंध शक्ती सुधारते.
वस्त्र आणि तंतू:
कृत्रिम तंतूंमध्ये बदल घडवण्यासाठी, रंगण्याची क्षमता, स्थिरविद्युत-विरोधी गुणधर्म आणि आर्द्रता शोषण क्षमता सुधारण्यासाठी तंतू प्रक्रिया कारक म्हणून वापरले जाते.
कृत्रिम रेझिन आणि प्लॅस्टिक:
ॲक्रिलिक आणि इतर कृत्रिम रेझिन्ससाठी सुधारक म्हणून, हायड्रॉक्सीप्रोपिल ॲक्रिलेट उत्कृष्ट हवामान प्रतिरोध, आघात प्रतिरोध आणि लवचिकता प्रदान करते.
हायड्रॉक्सीप्रोपिल ॲक्रिलेटचे इतर उपयोग:
कागद प्रक्रिया: मजबुती देणारे रेझिन आणि कोटिंग घटक म्हणून.
जलशुद्धीकरण रसायने: क्षार आणि क्षरण प्रतिबंधकांच्या संश्लेषणात वापरली जातात.
वंगण अॅडिटिव्ह्ज: व्हिस्कोसिटी इंडेक्स इम्प्रूव्हर्स आणि डिस्पर्संट्ससाठी पूर्वसूचक म्हणून कार्य करते.
हायड्रॉक्सीप्रोपिल ॲक्रिलेटची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि फायदे
उत्कृष्ट अभिक्रियाशीलता: ॲक्रिलेट गट विविध प्रकारच्या विनाइल आणि ॲक्रिलिक मोनोमर्ससोबत (उदा., मिथाइल मेथॅक्रिलेट, ब्यूटाइल ॲक्रिलेट, स्टायरीन, ॲक्रिलोनायट्राइल) सहजपणे सह-पॉलिमर बनवतो.
शक्तिशाली क्रॉसलिंकिंग क्षमता: पेंडंट हायड्रॉक्सिल ग्रुप डायआयसोसायनेट, ॲनहायड्राइड आणि अमिनो रेझिन (उदा., मेलामाइन) यांच्याशी सहजपणे अभिक्रिया करतो, ज्यामुळे टिकाऊ, त्रि-आयामी पॉलिमर नेटवर्क तयार होण्यास मदत होते.
वर्धित आसंजन: विविध पृष्ठभागांशी मजबूत बंधनास प्रोत्साहन देते.
टिकाऊपणात सुधारणा: रसायने, द्रावके, हवामानातील बदल आणि अतिनील किरणांना उत्कृष्ट प्रतिकार करण्यास मदत करते.
बहुउपयोगिता: याचा उपयोग सोल्युशन, इमल्शन, सस्पेंशन आणि बल्क पॉलिमरायझेशनसह विविध प्रकारच्या पॉलिमरायझेशन प्रक्रियांमध्ये केला जाऊ शकतो.
कार्यक्षमता: अगदी कमी वापराच्या पातळीवरही (साधारणपणे १-१०%) अंतिम उत्पादनाच्या गुणधर्मांमध्ये लक्षणीय सुधारणा घडवून आणते.
हाताळणी आणि साठवणूक
साठवणूक: थंड, अंधाऱ्या आणि हवेशीर जागेत ठेवा. डबे घट्ट बंद ठेवा. साठवणुकीसाठी शिफारस केलेले तापमान १५°C ते २५°C (५९°F ते ७७°F) दरम्यान आहे.
प्रतिबंधक: यात MEHQ (मेथॉक्सीफेनॉल) हे पॉलिमरायझेशन प्रतिबंधक म्हणून असते, जे साठवणूक आणि वाहतुकीदरम्यान स्व-पॉलिमरायझेशनला प्रतिबंध करते. स्थिरतेसाठी हे प्रतिबंधक टिकवून ठेवणे आवश्यक आहे.
हाताळणी: उष्णता, ठिणग्या, उघड्या ज्वाला आणि तीव्र ऑक्सिडायझिंग घटकांशी संपर्क टाळा. पुरेशा वायुवीजनासह वापरा आणि रासायनिक-प्रतिरोधक हातमोजे, सुरक्षा चष्मा व संरक्षक कपड्यांसह योग्य वैयक्तिक संरक्षक उपकरणे (PPE) परिधान करा.
शेल्फ लाइफ: शिफारस केलेल्या परिस्थितीत साठवल्यास, उत्पादन तारखेपासून साधारणपणे १२ महिने.